وی اظهار کرد: تغذیه تنها به تأمین انرژی و حفظ سلامت جسم محدود نمی‌شود، بلکه از طریق تأثیر بر عملکرد مغز، تنظیم خلق‌وخو، فرایندهای التهابی و سلامت دستگاه گوارش، با وضعیت سلامت روان نیز ارتباط دارد.

 

رضایی افزود: شواهد علمی نشان می‌دهد پیروی از الگوهای غذایی سالم، به‌ویژه رژیم غذایی مدیترانه‌ای و رژیم‌های غنی از مواد غذایی گیاهی، با کاهش علائم افسردگی ارتباط دارد؛ در مقابل، مصرف زیاد غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، نوشیدنی‌های شیرین و مواد غذایی با ارزش تغذیه‌ای پایین می‌تواند با افزایش خطر افسردگی همراه باشد.

 

نقش مواد مغذی در سلامت مغز و تنظیم خلق‌وخو

 

این کارشناس تغذیه با اشاره به اهمیت دریافت کافی ریزمغذی‌ها در عملکرد طبیعی سیستم عصبی بیان کرد: اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی‌های چرب، ویتامین‌های گروه B، ویتامین D، منیزیم و روی از جمله مواد مغذی مؤثر در فرایندهای مرتبط با عملکرد مغز و سیستم عصبی هستند.

 

وی حبوبات، سبزیجات برگ سبز، تخم‌مرغ، لبنیات، گوشت، مغزها و غلات کامل را از منابع غذایی مناسب این ترکیبات برشمرد و افزود: کمبود برخی مواد مغذی ممکن است با مشکلات سلامت روان همراه باشد؛ با این حال، مصرف مکمل‌ها، از جمله ویتامین D، باید بر اساس نیاز فرد و با نظر پزشک انجام شود و نمی‌توان آن‌ها را جایگزین درمان افسردگی دانست.

 

اصلاح الگوی غذایی؛ گامی مؤثر در حمایت از سلامت روان

 

رضایی با تأکید بر اینکه کیفیت کلی رژیم غذایی اهمیت بیشتری از مصرف یک ماده غذایی خاص دارد، توصیه کرد: مصرف روزانه میوه و سبزیجات متنوع، حبوبات، غلات کامل، مغزها و دانه‌های روغنی، استفاده منظم از منابع پروتئینی باکیفیت و مصرف ماهی، ترجیحاً دو وعده در هفته، در برنامه غذایی افراد مورد توجه قرار گیرد.

 

وی کاهش مصرف نوشیدنی‌های شیرین، شیرینی‌ها، فست‌فودها و غذاهای سرخ‌شده و فوق‌فرآوری‌شده را نیز از دیگر راهکارهای بهبود کیفیت تغذیه دانست و بر رعایت نظم وعده‌های غذایی و دریافت کافی آب و مایعات تأکید کرد.

 

محور روده ـ مغز؛ پیوندی میان تغذیه و سلامت روان

 

این کارشناس تغذیه در ادامه به ارتباط دستگاه گوارش و مغز اشاره کرد و گفت: میکروبیوتای روده، یعنی مجموعه میکروارگانیسم‌های ساکن دستگاه گوارش، از طریق مسیرهای عصبی، ایمنی و متابولیکی با عملکرد مغز و سلامت روان ارتباط دارد.

 

وی افزود: مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر، مانند میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل، به حفظ سلامت و تنوع میکروبیوتای روده کمک می‌کند. همچنین مواد غذایی تخمیری مانند ماست و کفیر می‌توانند بخشی از یک الگوی غذایی متنوع و سالم باشند؛ هرچند شواهد موجود درباره تأثیر پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها در درمان افسردگی هنوز برای توصیه عمومی کافی و قطعی نیست.

 

رضایی در پایان تأکید کرد: افسردگی اختلالی چندعاملی است و عوامل زیستی، ژنتیکی، روان‌شناختی، اجتماعی و سبک زندگی در بروز آن نقش دارند؛ بنابراین، هیچ ماده غذایی یا رژیم خاصی به‌تنهایی نمی‌تواند از بروز افسردگی پیشگیری قطعی کند یا آن را درمان کند.

 

وی خاطرنشان کرد: اصلاح الگوی غذایی می‌تواند در کنار درمان‌های استاندارد افسردگی، از جمله روان‌درمانی و دارودرمانی، به بهبود سلامت عمومی و حمایت از روند درمان کمک کند. همچنین پرهیز از مصرف خودسرانه مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی، به دلیل احتمال تداخل با داروهای ضدافسردگی، ضروری است. توجه هم‌زمان به تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی، ارتباطات اجتماعی سالم و مراجعه به‌موقع به متخصصان، از ارکان مهم حفظ و ارتقای سلامت روان به شمار می‌رود.