نسرین علیزاده با بیان این مطلب در گفتگو با وبدا، اظهار کرد: قهوه عمدتاً به دلیل وجود کافئین و نقش آن در افزایش هوشیاری و رفع خواب‌آلودگی شناخته می‌شود، در حالی که ترکیبات متعدد موجود در آن، حتی در انواع بدون کافئین، می‌توانند آثار متفاوتی بر بخش‌های مختلف بدن داشته باشند.

 

وی با اشاره به اثرات قهوه بر دستگاه گوارش افزود: مصرف قهوه در برخی افراد موجب تحریک حرکات روده و افزایش احساس نیاز به دفع می‌شود. این اثر در قهوه بدون کافئین نیز مشاهده شده است که نقش ترکیباتی غیر از کافئین را در این فرایند نشان می‌دهد. همچنین قهوه می‌تواند بر ترشح برخی آنزیم‌ها و هورمون‌های گوارشی مرتبط با فرایند هضم غذا و تنظیم اشتها تأثیر بگذارد.

 

تأثیر قهوه بر جذب آهن و سلامت قلب و عروق

 

علیزاده با تأکید بر اهمیت زمان مصرف قهوه در ارتباط با وعده‌های غذایی بیان کرد: پلی‌فنول‌های موجود در قهوه می‌توانند با آهن غذا پیوند برقرار کرده و جذب آهن غیرهِم را که عمدتاً در منابع غذایی گیاهی وجود دارد، کاهش دهند. این موضوع به‌ویژه برای افراد دارای ذخایر آهن پایین و افرادی که بخش عمده آهن مورد نیاز خود را از منابع گیاهی دریافت می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد؛ ازاین‌رو توصیه می‌شود این افراد از نوشیدن قهوه هم‌زمان با وعده‌های غذایی خودداری کنند.

 

وی در ادامه به اثرات متفاوت ترکیبات قهوه بر سلامت قلب و عروق اشاره کرد و گفت: برخی ترکیبات این نوشیدنی، به‌ویژه دی‌ترپن‌ها، می‌توانند موجب افزایش کلسترول کل و کلسترول LDL یا همان کلسترول بد شوند؛ در مقابل، ترکیبات دیگری ممکن است اثرات مثبتی بر عملکرد عروق خونی و فشار خون داشته باشند. بنابراین، ارزیابی اثر کلی قهوه بر سلامت قلب و عروق به عواملی مانند نوع قهوه و شیوه مصرف آن بستگی دارد.

 

قهوه و تأثیر آن بر میکروبیوم روده

 

مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشتی دانشگاه با اشاره به نقش ترکیبات قهوه در تغییر ترکیب میکروب‌های روده اظهار کرد: بخشی از ترکیبات این نوشیدنی در روده کوچک جذب نمی‌شوند و به روده بزرگ می‌رسند؛ جایی که میکروب‌های روده می‌توانند آن‌ها را تجزیه و تخمیر کنند. برخی مطالعات انسانی نیز نشان داده‌اند که مصرف قهوه ممکن است ترکیب میکروبیوم روده را تغییر دهد، هرچند شواهد علمی در این زمینه همچنان در حال تکمیل است.

 

ملاحظات مصرف قهوه در افراد مبتلا به برخی بیماری‌ها و مصرف‌کنندگان دارو

 

علیزاده با اشاره به اینکه اثرات قهوه در همه افراد یکسان نیست، خاطرنشان کرد: مصرف این نوشیدنی در برخی افراد می‌تواند علائم رفلاکس معده را تشدید کند. همچنین کافئین ممکن است در افراد مبتلا به گلوکوم یا فشار بالای چشم، موجب افزایش موقت فشار داخل چشم شود. ارتباط کافئین با سردرد و میگرن نیز پیچیده است؛ به‌طوری‌که در برخی شرایط به تسکین سردرد کمک می‌کند، اما مصرف زیاد یا قطع ناگهانی آن ممکن است در برخی افراد موجب تحریک سردرد شود.

 

وی همچنین درباره تداخل قهوه با برخی داروها گفت: قهوه می‌تواند بر جذب یا متابولیسم داروهایی مانند داروهای تیروئید و پوکی استخوان تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، برخی داروها نیز سرعت تجزیه کافئین در بدن را تغییر می‌دهند و ممکن است باعث ماندگاری طولانی‌تر آن در بدن شوند؛ بنابراین افرادی که دارو مصرف می‌کنند، بهتر است درباره زمان و میزان مصرف قهوه با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

 

وی در پایان تأکید کرد: قهوه نوشیدنی‌ای با ترکیبات متعدد و اثرات متنوع بر بدن است و نمی‌توان تأثیر آن را صرفاً به افزایش هوشیاری محدود کرد. توجه به وضعیت سلامت، شرایط فردی، داروهای مصرفی و زمان نوشیدن قهوه، از نکات مهم در مدیریت مصرف این نوشیدنی است.