دکتر مرضیه محمدزاده در گفت و گو با وبدا؛ با بیان اینکه روز جهانی سالمند در سال ۲۰۲۶، با شعار «عصر زندگی طولانی‌تر: بازاندیشی در نظام‌ها برای زندگی بهتر» (The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives) نامگذاری شده است. اظهار کرد: شعاری که بیانگر یک واقعیت مهم در جهان امروز است و آن، افزایش طول عمر و همزمان ضرورت فراهم کردن شرایطی برای برخورداری افراد از سال‌های سالم، مستقل و باکیفیت زندگی است.

 

وی افزود: چالش اصلی در عصر طول عمر، صرفاً این نیست که افراد چند سال بیشتر زندگی می‌کنند، بلکه باید دید آیا در سال‌های پایانی عمر از سلامت، استقلال، امنیت اقتصادی، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی مطلوب برخوردار خواهند بود یا خیر.

 

سالمندی سالم، فراتر از نظام درمان است

این متخصص سالمندشناسی با بیان اینکه بازاندیشی در نظام‌ها صرفاً به معنای افزایش مراکز درمانی و خدمات ویژه سالمندان نیست، گفت: سازمان جهانی بهداشت، سالمندی سالم را فرایندی برای توسعه و حفظ توانمندی‌های عملکردی می‌داند. توانمندی‌هایی که به فرد امکان می‌دهد در سنین بالا نیز بهزیستی خود را حفظ کند.

 

دکتر محمدزاده ادامه داد: این توانمندی تنها به ویژگی‌های جسمانی فرد وابسته نیست، بلکه حاصل تعامل میان ویژگی‌های فردی، محیط فیزیکی، ساختارهای اجتماعی و سیاست‌های حاکم است. بنابراین تحقق سالمندی سالم، فراتر از محیط‌های درمانی و در خانه، محله، محیط کار، سیستم حمل‌ونقل، روابط اجتماعی و سیاست‌های اقتصادی شکل می‌گیرد.

 

تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت؛ زیربنای کیفیت زندگی در سالمندی

وی با تأکید بر نقش تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت در کیفیت زندگی سالمندان تصریح کرد: شرایطی که افراد در سال‌های پیش از سالمندی تجربه می‌کنند، تأثیر قابل توجهی بر سلامت و کیفیت زندگی آنان در دوران سالمندی دارد و عواملی همچون کیفیت آموزش، فرصت‌های شغلی، سطح درآمد، کیفیت مسکن و دسترسی به حمایت‌های اجتماعی، مسیر سلامت افراد را در طول زندگی شکل می‌دهند.

 

کارشناس SDH در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی خاطرنشان کرد: رویکردهای جدید در حوزه سلامت، بر نگاه مبتنی بر دوره زندگی تأکید دارند. به این معنا که عوامل خطر و عوامل محافظت‌کننده در مراحل مختلف زندگی، در نهایت بر سلامت و توانمندی افراد در سال‌های پایانی عمر اثر می‌گذارند.

 

سالمندی، مسئولیت یک دستگاه نیست

دکتر مرضیه محمدزاده با تأکید بر اینکه مدیریت سالمندی نباید صرفاً در حوزه وزارت بهداشت و کنترل بیماری‌ها خلاصه شود، اظهار کرد: سالمندی یک موضوع میان‌بخشی است و ایجاد جامعه‌ای آماده برای عصر طول عمر، نیازمند همکاری و هماهنگی نظام‌های مختلف از جمله آموزش، اشتغال، تأمین اجتماعی، مسکن، شهرسازی، حمل‌ونقل و نظام سلامت است.

 

وی گفت: توجه به تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت، یکی از مهم‌ترین گام‌ها برای ساختن جامعه‌ای است که در آن افزایش طول عمر، با سلامت، استقلال، مشارکت اجتماعی، کیفیت زندگی و حفظ کرامت انسانی همراه باشد؛ چراکه هدف از طولانی‌تر شدن زندگی، صرفاً افزایش سال‌های عمر نیست، بلکه افزایش سال‌های زندگی سالم و باکیفیت است.